# Lehre und Wehre_St. Louis Missouri_M rz 1859_S71 # AI-corrected against the scan — CHI Digital Archive (demonstration) Auszüge aus Fr. Balduins Tractatus De casibus conscientiae. 71 genden zeigt Calvin ferner, wie die Väter genöthigt worden sind, auch die Worte Person und Trinität zu gebrauchen und einzuführen. Nachdem aber Calvin die Wahrheit dieses Zeugniß abgenöthigt hat, setzt er hinzu: „Möchten doch (die kirchlichen Ausdrücke) begraben sein und nur über diesen Glauben alle einverstanden sein, daß der Vater und Sohn und heilige Geist Ein Gott, und doch weder der Sohn der Vater, noch der heilige Geist der Sohn sei, sondern daß sie durch eine gewisse Eigenheit unterschieden seien;“*) zu welchen Worten Calvin's unser Johann Gerhard die gewiß richtige Be⸗ merkung macht: „Dies kann nicht schlechthin und ohne Hinzufügung einer bequemen Auslegung gebilligt werden. Es wird dies nehmlich von der Ver⸗ anlassung und dem Ursprung dieser Benennungen, was die Verkehrtheit der Ketzer war, nicht aber von dem Gebrauch der Benennungen selbst genommen werden müssen.“ (Exeges. Loc. 3, § 43.) (Schluß folgt.) — (Eingesandt von B.) Auszüge aus Fr. Balduins Tractatus De casibus conscientiae.**) I. Ob und wie der Bann in der Kirche auszuüben ist, daß einem keine Gewissensunruhe verursacht werde. Antwort. Zu dem Bindeschlüssel gehört der Bann, griechisch ἀφορισμός reprehendat, nonne merito judicetur lucem veritatis indigne ferre, ut qui tantum hoc reprehendat, veritatem planam ac dilucidam reddi? Hujusmodi autem verbo- rum novitas (si ita appellanda est) tum potissimum usu venit, dum adversus ca- lumniatores asserenda est veritas, qui tergiversando ipsam eludunt: quod hodie plus satis experimur, quibus plurimum est negotii in expugnandis purae sanaeque doctrinae hostibus; adeo obliquo et volubili flexu lubrici isti angues effugiunt, nisi fortiter premantur et deprehensi urgeantur. Sic veteres variis pravorum dogma- tum certaminibus exagitati, quid sentirent coacti sunt exquisita perspicuitate edisserere, ne obliqua subterfugia impiis relinquerent, quibus verborum involucra errorum erant latebrae. Arius fatebatur Christum Deum et Filium Dei, quia evi- dentibus oraculis reluctari non poterat, et quasi probe defunctus consensum aliquem cum aliis simulabat. At interim non desinebat jactare, Christum creatum esse et initium habuisse, ut reliquas creaturas. Quo flexilem hominis vafritiem e latebris extraherent veteres, ultra progressi sunt, Christum pronuntiantes aeternum Patris Filium, Patrique consubstantialem. Hic efferbuit impietas, dum nomen ὁμοουσίου pessime odisse et exsecrari Ariani coeperunt. Quodsi principio confessi essent sincere et ex animo Deum, non inficiati essent, Patri esse consubstantialem. Quis probos illos viros insectari audeat quasi rixatores et contentiosos, quod ob vocu- lam unam tanto disceptandi fervore incaluerint et ecclesiae quietem turbaverint? At vocula illa distinguebat inter purae fidei Christianos et sacrilegos Arianos.“ (Institutio christ. rel. lib. I. c. 13. § 3. 4.) *) „Utinam quidem sepulta essent, constaret modo haec inter omnes fides, Patrem et Filium et Spiritum esse unum Deum; nec tamen aut Filium esse Patrem, aut Spiritum Filium, sed proprietate quadam esse distinctos.“ (L. c. § 5.) **) Vergleiche Novemberheft d. L. u. W. pag. 348.